Leo (66) begon zijn carrière in 1984 bij de Zuidbuurthoeve, een zorginstelling voor oudere mensen met een beperking. "Ik werkte in de keuken en we kookten er met producten van de boerderij. Leuk om te doen, maar het ging mij vooral om de mensen. Zij waren voor mij veel belangrijker dan de potten en pannen." Toen de Zuidbuurthoeve in 1986 officieel onderdeel werd van Pameijer, kwam Leo in dienst. “Mijn functie als kok viel na een tijdje weg omdat Pameijer - terecht! - vond dat mensen meer zelf moesten doen. Dus ook koken.” Even werkte hij bij Myosotis, het ontwikkelcentrum voor kinderen. “Dat vond ik lastig. Ik heb echt ongelofelijk veel respect voor collega's die dat kunnen, maar mijn hart ligt meer bij het werken met ouderen."
Mensen belangrijker dan potten en pannen
Leo kwam terecht bij woonlocatie Bovensim, opnieuw als kookbegeleider. Omdat hij meer wilde doen dan koken, pakte hij taken op waar andere begeleiders niet aan toe kwamen. "Ik wilde meer betekenen voor mensen dan alleen eten klaarmaken.”
Zijn inzet werd gezien en gewaardeerd. Hij werd zelfs medewerker van het jaar en groeide door naar assistent wooncoach. Zo leerde hij Marko en Ben kennen, twee mannen met het downsyndroom die hij bijna twintig jaar begeleidde. "Mede dankzij hen kon ik mij als coach ontwikkelen. Ik leerde niet meer te kijken naar hun downsyndroom, maar naar wie zij zijn als mens, wat zij nodig hadden en hoe ik ze daarbij kon ondersteunen."
Leo nam Marko en Ben regelmatig mee op pad. Zo ook naar Feyenoord waar de oer-Feyenoorder Bennie Wijnstekers ineens voor hun neus stond. "Ze vlogen hem om zijn nek en schreeuwden BENNIEIEIE! Hij vond dat geweldig en nam ze meteen mee om het Feyenoordmuseum te laten zien."
Tekenen helpt te begrijpen
Leo trok als wooncoach soms al zijn creativiteit uit de kast. Bijvoorbeeld toen Marko naar het ziekenhuis moest om buisjes in zijn oren te laten plaatsen. Hij probeerde Marko uit te leggen wat er ging gebeuren, maar hij begreep het niet en wilde écht niet naar het ziekenhuis. “Soms is het lastig om in woorden iets uit te leggen. Daarom besloot ik plaatjes te tekenen om het uit te leggen. Toen drong ik wel tot hem door en hij ging alsnog mee naar het ziekenhuis. Vanaf toen ben ik veel vaker met plaatjes gaan werken bij cliënten."
Neem wensen serieus
Medezeggenschap is voor Leo een groot goed. Toen hij 40 jaar geleden begon bij Pameijer leefde dat niet zoals nu. “De kennis was er gewoon nog niet, maar ik heb het altijd belangrijk gevonden dat cliënten hun eigen mening konden geven, inspraak hadden en konden zeggen wat ze wilden. Wat het ook is, je moet nooit zomaar iets van tafel vegen.”
Een treffend verhaal dat Leo is bijgebleven, gaat over een cliënt die zei dat hij piloot wilde worden. “Je kunt wel zeggen 'dat gaat helemaal niet!' en het meteen van tafel vegen, maar ik vind dat je moet onderzoeken waar die wens vandaan komt. Doorvragen in plaats van meteen oordelen. En wat bleek, is dat die cliënt gewoon een keer in een cockpit wilde kijken. Toen dat ook werkelijk voor hem geregeld werd en hij in die cockpit zat, voelde hij zich alsnog een beetje piloot."
Iedereen verdient een stem
Een doorbraak als het gaat om medezeggenschap bereikte Leo bij locatie Bovensim. Een aantal cliënten gaven aan dat ze op zichzelf wilden wonen. Een eigen voordeur in plaats van groepswonen. Leo richtte met een paar collega's een commissie op om hier werk van te maken. Dat werd een groot succes. “In Hoogvliet werd Woonlocatie Barbeelsingel opgezet. In 2010 verhuisden een aantal cliënten daarheen en ik ging mee als wooncoach. TV Rijnmond maakte er een prachtig item over.” Dat het lukte om cliënten zelfstandig te laten wonen, is een paradepaardje van medezeggenschap geworden voor Pameijer.
Respect begint met luisteren
De bewoners van Woonlocatie Barbeelsingel werden steeds jonger, terwijl Leo's voorkeur net als vroeger nog steeds uitging naar het begeleiden van oudere mensen. Daarom besloot hij in 2018 op Woonlocatie Kruisnetlaan te gaan werken om senioren te begeleiden. Hiervoor deed hij de opleiding ‘Maatschappelijke zorg’ en volgde een training over de Urlings-methode. “Een geweldige methode om respectvol om te gaan met ouderen en mensen met dementie met een verstandelijke beperking. Eén van de belangrijkste lessen die ik leerde, was dat je eerst het levensverhaal moet kennen van een cliënt. Als je iemands verleden niet kent, kun je hele verkeerde dingen zeggen of doen en geen vertrouwen opbouwen."
Loslaten waar het kan
Aan het eind van dit jubileumjaar van Pameijer én Leo zelf, gaat hij met pensioen. Tot die tijd werkt hij nog gewoon op Kruisnetlaan, waar hij ook de cliëntenraad ondersteunt. “Ik ben er trots op dat medezeggenschap tegenwoordig stevig op de kaart staat bij Pameijer. Door de cliënt écht te zien en te luisteren naar wat iemand zelf wil, weet je hoe je mensen kunt ondersteunen waar het nodig is en los te laten waar het kan. Dat geeft iemand eigenwaarde en dan kunnen ze trots zijn op wat ze op eigen kracht bereiken."